แฟชั่นแห่งความยั่งยืน

โครงการศึกษาและพัฒนาองค์ความรู้ผ้าย้อมคราม เพื่อการพัฒนาผลิตภัณฑ์สู่สากล 2568 ดำเนินงานโดย กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย งานหัตถศิลป์ของไทยมีความเป็นมาที่ยาวนานควบคู่กับชาติไทย โดยมีความเป็นเอกลักษณ์โดดเด่นที่ปรากฏชัดเจนว่านี่คือ “ความเป็นไทย” อย่างหนึ่งที่ปรากฏแก่สายตาคนทั้งโลก หัตถศิลป์หนึ่งที่โดดเด่นคือ ผ้าไทยที่มีเอกลักษณ์ตั้งแต่การปลูกหม่อนเลี้ยงไหม การปลูกฝ้ายเพื่อสร้างเส้นใยการทอ การย้อมสีเส้นใยจากวัตถุดิบธรรมชาติที่เป็นภูมิปัญญาของชาติ รวมถึงการทำลวดลายผ้าที่แต่ละชุมชนของคนไทยต่างมีลวดลายการทอที่มีเอกลักษณ์และบอกเล่าถึงชุมชนนั้นๆเช่นเดียวกับงานหัตถศิลป์อื่นๆ ไม่ว่าจะเป็นงานเครื่องปั้นดินเผา งานเครื่องถม งานเครื่องเขิน งานแกะสลัก ฯลฯ ทั้งหมดล้วนแต่เป็นเชิงช่างไทยที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนาน

กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย มีภารกิจในการขับเคลื่อนและขยายผลแนวพระดำริ “ผ้าไทยใส่ให้สนุก” และ “Sustainable Fashion : แฟชั่นแห่งความยั่งยืน” ใน สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ก่อให้เกิดโครงการตามแนวพระดำริฯ ที่เป็นประโยชน์อย่างมหาศาล ล่าสุด “โครงการศึกษาและพัฒนาองค์ความรู้ผ้าย้อมครามเพื่อการพัฒนาผลิตภัณฑ์สู่สากล พ.ศ. 2568 : Kraam International Symposium 2025” มีวัตถุประสงค์เพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้กับผู้เชี่ยวชาญ ช่างฝีมือ และนักออกแบบในระดับนานาชาติ บูรณาการองค์ความรู้ในหลากหลายสาขาที่เกี่ยวข้อง อันจะนำไปสู่การยกระดับผืนผ้าและผลิตภัณฑ์จากภูมิปัญญาของไทย ให้ได้รับการยอมรับในระดับสากล

แม้ชื่อของงานเสวนาจะเป็นชื่อ “คราม” แต่งานนี้ไม่ได้เน้นแต่เรื่องการย้อมคราม หากแต่จะเน้นถึง “มรดกหัตถกรรม”ที่สืบสานกันมายาวนาน โดยการเสวนานี้ได้แบ่งออกเป็นแต่ละหัวข้อในแต่ละวัน อย่าง Vogue Designers Forum ที่เป็นเรื่องของการกำเนิดแห่งภูมิปัญญาสิ่งทอไทย ทั้งการย้อมสีธรรมชาติ การย้อมคราม การทอผ้าไหม หรือผ้าฝ้าย ที่ถูกหยิบยกเอามาใช้อย่างน่าสนใจจากนักออกแบบชั้นนำ ผ่านกระบวนการทํางานที่เต็มไปด้วยความสร้างสรรค์และอัตลักษณ์ประจำตัว

นอกจากเวิร์กช็อปนําเสนอ “มรดกหัตถกรรม” ของการย้อมคราม โดยมุ่งเน้นที่ความประณีตของกระบวนการทํามือ ตั้งแต่การเตรียมวัตถุดิบ เพื่อก่อหม้อครามในรูปแบบต่างๆ ไปจนถึงการย้อมครามบนผืนผ้าและเส้นด้าย ภายในงานเสวนาครั้งนี้ยังมีการนำเสนอความคิดเห็นจากกูรูแห่งแฟชั่นระดับอินเตอร์อย่างบรรณาธิการนิตยสารโว้ก จากสามประเทศที่ร่ำรวยวัฒนธรรม (ประเทศไทย สิงคโปร์ และฟิลิปปินส์) ร่วมกันแลกเปลี่ยนทัศนคติเชิงลึก เกี่ยวกับการนำแฟชั่นมาเพิ่มเติมมรดกทางภูมิปัญญาและความยั่งยืนของชุมชน

The WWD Metiers d’Art Forum การเสวนาที่นำเสนอนิยามใหม่ของความหรูหราระดับโลก ที่รวบรวมศิลปินและผู้นำทางด้านการออกแบบของไทยซึ่งมีผลงานกับแบรนด์ระดับโลก มาถ่ายทอดแนวทางที่นํามรดกทางวัฒนธรรม และงานฝีมือของไทยที่พลิกโฉมแนวคิดความหรูหรา ผ่านความร่วมมือกับแบรนด์ชั้นนําระดับนานาชาติ และมุมมองจากบุคคลสําคัญที่เก็บเกี่ยวประสบการณ์แฟชั่นกับวงการโอ๊ตกูตูร์หรือแฟชั่นชั้นสูงของฝรั่งเศส เพื่อนำมาปรับใช้กับงานหัตถศิลป์ไทย

ปิดท้ายด้วยมิติของ “ความยั่งยืนและเศรษฐกิจสร้างสรรค์” (Sustainable Economy) ภายใต้องค์ความรู้การสร้างสินทรัพย์จากภูมิปัญญาท้องถิ่น และการต่อยอดมรดกครามไปสู่โมเดลเศรษฐกิจที่ยั่งยืนในระดับชุมชน จังหวัด และระดับประเทศ

การประชุมวิชาการระดับนานาชาติครั้งนี้ เน้นย้ำประเด็นสำคัญที่อุตสาหกรรมแฟชั่นโลกให้ความสำคัญ อาทิ คุณค่าของงานหัตถศิลป์โบราณในโลกยุคปัจจุบัน การต่อยอดภูมิปัญญาครามสู่ผืนผ้าและผลิตภัณฑ์ร่วมสมัย ทางกรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย หวังเป็นอย่างยิ่งว่า กิจกรรมเสวนา Kraam International Symposium 2025 ในครั้งนี้ จะส่งมอบองค์ความรู้และแรงบันดาลใจ ในการต่อยอดและยกระดับภูมิปัญญาของไทยในทุกมิติ ให้ได้รับการยอมรับในระดับสากล สร้างความมั่นคงแก่ชุมชนและประเทศชาติด้วยแนวคิดเศรษฐกิจสร้างสรรค์ จากจุดกำเนิดแห่งภูมิปัญญาอันทรงคุณค่า ควบคู่ไปกับวิสัยทัศน์แห่งความร่วมสมัยและเป็นสากล